จุฬาฯ ฟัตวา การเชือดสัตว์ด้วยวิธีต่าง ๆ

21 กค. 59     2375

จุฬาฯ ฟัตวา การเชือดสัตว์ด้วยวิธีต่าง ๆ

คำวินิจฉัย (ฟัตวา) จุฬาราชมนตรี ที่ 02/2554

เรื่อง ประเด็นการเชือดสัตว์ด้วยวิธีต่าง ๆ

คำถาม: การเชือดสัตว์โดยตั้งใจตัดหัวของสัตว์ให้ขาด วิธีการเชือดสัตว์แบบทอแรกซิคและการ Stunning ด้วยการใช้ปืนอัดลมและใช้แก๊สคาร์บอน-ไดออกไซด์ เพื่อให้สัตว์สลบก่อนเชือด เป็นที่อนุญาตหรือไม่ ?

คำวินิจฉัย

จากคำถามนี้สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ประเด็นดังต่อไปนี้

ประเด็นที่ 1 การเชือดสัตว์โดยตั้งใจตัดหัวของสัตว์ให้ขาด เนื่องจากกลัวการหลั่งสาร อะดรีนาลีน (Adrenaline) ภายหลังการทำให้สัตว์นั้นสลบด้วยเครื่องสตันนิ่ง (Stunning)

คำวินิจฉัย นักนิติศาสตร์อิสลามส่วนใหญ่กล่าวว่า เมื่อสัตว์ที่ถูกเชือดอย่างถูกต้องตามศาสนบัญญัติถูกตัดหัวให้ขาดภายหลังการเชือดที่สมบูรณ์แล้ว ถือว่าสัตว์นั้นเป็นที่ฮาลาลในการบริโภค(1) ส่วนนักวิชาการสังกัดมัซฮับอัล-มาลิกีย์ กล่าวว่า หากมีเจตนาตัดหัวสัตว์ให้ขาด ก็ไม่อนุมัติให้บริโภคเนื้อของสัตว์นั้น อย่างไรก็ตาม นักนิติศาสตร์อิสลามส่วนใหญ่นอกจากฝ่ายอัล-ฮัมบะลีย์ ถือว่าการเชือดถึงขั้นทำให้เส้นที่เรียกว่า อัน-นุคออ์ ซึ่งอยู่ตรงแผงคอสัตว์ด้านหลังขาดหรือตัดคอสัตว์ทั้งหมดจนหัวขาดเป็นสิ่งที่ไม่ควรกระทำ (มักรูฮ์) เนื่องจากมีรายงานจากอุมัร ว่า

ท่านห้ามการเชือดสัตว์แบบอันนัคอุ ซึ่งหมายถึงกาทำให้คมมีดเลยไปถึงเส้นที่เรียกว่า อัน-นุคออ์ถึงแม้ว่าการทำเช่นนั้นจะไม่เป็นที่ต้องห้ามก็ตาม (2)

ส่วนนักวิชาการฝ่ายอัล-ฮัมบะลีย์ กล่าวว่า หากสัตว์ที่อนุมัติให้บริโภคถูกแยกหัวออกจากตัวของมัน ด้วยการเชือดหรือการฟันด้วยดาบ สัตว์นั้นก็เป็นที่อนุมัติให้บริโภคได้โดยไม่มีข้อแม้ใดๆ เนื่องจากมีคำฟัตวาของท่านอะลีและท่านอิมรอน อิบนุ ฮุศอยน์ ให้บริโภคได้(3) ดังนั้นการเชือดสัตว์โดยตั้งใจตัดหัวสัตว์ออก จึงเป็นสิ่งที่อนุญาตให้กระทำได้และถือว่าเนื้อของสัตว์นั้นเป็นที่ฮาลาลในการบริโภค ทั้งนี้ มีเงื่อนไขว่า การตัดหัวสัตว์ที่เกิดขึ้นนั้นต้องอยู่ในขั้นตอนของการเชือดที่ถูกต้องตามศาสนบัญญัติกล่าวคือ เป็นการเชือด ณ ตำแหน่งของการเชือดที่ได้กำหนดไว้ตามศาสนบัญญัติและการทำให้สัตว์สลบด้วยวิธีการสตันนิ่งจะต้องมิใช่เป็นวิธีการยิงด้วยปืนอัดลมหรืออย่างอื่น ที่อาจทำให้สัตว์นั้นตายก่อนการเชือด

ประเด็นที่ 2 วิธีการเชือดแบบทอแรกซิค คือการใช้เครื่องมือหรือมีดตัดขั้วหัวใจหลังจากการเชือด โดยใช้กับสัตว์ใหญ่เพื่อให้ตายเร็วและลดการทรมาน

คำวินิจฉัย วิธีการเชือดตามศาสนบัญญัติถือเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการทำให้สัตว์ที่ถูกเชือดตายโดยมิได้รับการทรมาน ดังนั้น เมื่อสัตว์ใหญ่ถูกเชือดบริเวณลำคอตรงหลอดลม หลอดอาหารเส้นเลือดแดงใหญ่และเส้นเลือดดำใหญ่ถูกตัดขาดแล้ว ก็ย่อมไม่มีความจำเป็นใดๆในการใช้เครื่องมือ  หรือมีดตัดขั้วหัวใจของสัตว์อีก แต่ถ้ามีการใช้วิธีการดังกล่าวซึ่งเรียกว่าทอแรกซิคภายหลังการเชือดตามศาสนบัญญัติเสร็จสิ้นสมบูรณ์แล้ว ก็ถือว่า สามารถกระทำได้แต่เป็นสิ่งที่ไม่ควรกระทำ(มักรูฮ์) เพราะเป็นการเพิ่มความเจ็บปวดและการทรมานสัตว์ทั้งนี้ถือตามทัศนะของปวงปราชญ์จากฝ่ายอัล-ฮะนะฟีย์, อัล-มาลิกีย์และอัล-ฮัมบะลีย์(4)

ประเด็นที่ 3 วิธีการ Stunning สัตว์ใหญ่ เช่น การใช้ปืนอัดลมหรือปืนอัดลมชนิดหัวตะปู ยิงที่กะโหลกหรือท้ายทอยของสัตว์เพื่อให้สัตว์สลบ ซึ่งอาจทำให้กะโหลกของสัตว์แตกได้

คำวินิจฉัย วิธีการ Stunning สัตว์ใหญ่คือการทำให้สัตว์สลบหรือหมดสติก่อนการเชือดเรียกในภาษาอาหรับว่า อัต-ตัดวีค์ซึ่งหมายถึง การทำให้มึนงงหรือการทำให้สลบ โดยหลักการเชือดตามศาสนบัญญัติให้ทำการเชือดโดยไม่ใช้วิธีการที่ทำให้สัตว์สลบหรือหมดสติเพราะมุสลิมมองว่าการเชือดสัตว์ตามวิธีการที่ศาสนาบัญญัติไว้เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการแสดงความเมตตาต่อสัตว์ที่จะถูกเชือด ดังนั้นเมื่อใช้วิธีการ Stunning ก่อนการเชือดก็จำต้องพิจารณาว่าใช้วิธีการดังกล่าวไปในลักษณะอย่างไร กล่าวคือ ถ้าเป็นวิธีการ Stunning ด้วยการใช้ไฟฟ้าช็อตสัตว์ที่จะถูกเชือด ซึ่งเป็นสัตว์ใหญ่ก็ถือเป็นสิ่งที่อนุญาตให้กระทำได้

เมื่อมีเงื่อนไขครบ 4 ประการตามที่คณะกรรมการร่วมระหว่างนักนิติศาสตร์อิสลามและผู้เชี่ยวชาญที่ทำการศึกษาผลของการใช้ไฟฟ้าช็อตสัตว์กำหนดไว้ ดังนี้:

1. การช็อตด้วยขั้วบวกและขั้วลบต้องกระทำบริเวณขมับของสัตว์หรือที่หน้าผากหรือบริเวณต้นคอของสัตว์

2. กระแสไฟที่จะใช้ในการช็อตต้องมีขนาด 100 - 400 โวลต์

3. แรงดันของกระแสไฟต้องอยู่ระหว่าง 0.75 ถึง 1.5 แอมแปร์สำหรับสัตว์จำพวกแพะ แกะและระหว่าง 2 - 2.5 แอมแปร์สำหรับสัตว์ใหญ่ชนิดอื่น

4. การใช้กระแสไฟฟ้าช็อตให้อยู่ในระยะเวลาประมาณ 3 - 6 วินาที

จากการศึกษาผลของการใช้ไฟฟ้าช็อตสัตว์สรุปได้ว่า วิธีการ Stunning ด้วยไฟฟ้าตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้นั้นทำให้สัตว์ผ่อนคลายและมิใช่เป็นการทรมานสัตว์แต่อย่างใด ในทางตรงกันข้ามจะทำให้สัตว์หมดความรู้สึก ไม่มีความเจ็บปวดและไม่ทำให้สัตว์นั้นตาย ตลอดจนไม่เป็นเหตุส่งผลอันไม่พึงประสงค์แก่สัตว์และผู้บริโภคเนื้อสัตว์(5)

สำหรับกรณีการ Stunning ด้วยการใช้ปืนอัดลมยิง จะเป็นชนิดหัวตะปูหรือไม่ก็ตาม เป็นสิ่งที่ไม่อนุญาตให้กระทำเพราะอาจจะทำให้สัตว์นั้นตายเนื่องจากกะโหลกแตกหรือมีเลือดคั่งในสมองก่อนที่จะมีการเชือดและสัตว์ที่ถูกกระทำโดยวิธีดังกล่าวเข้าอยู่ในประเภทของสัตว์ที่ห้ามรับประทาน ซึ่งเรียกว่า อัล-เมากูซะฮ์ หมายถึง สัตว์ที่ถูกยิงหรือถูกตีด้วยไม้หรือถูกทุบด้วยก้อนหินหรือของหนัก (6)

ประเด็นที่ 4 วิธีการ Stunning โดยแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ทำให้สัตว์สลบก่อนการเชือด

คำวินิจฉัย การใช้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เพื่อทำให้สัตว์สลบก่อนการเชือดเป็นวิธีการที่ไม่อนุญาตให้กระทำ เนื่องจากทำให้สัตว์นั้นเข้าข่ายเป็นสัตว์ที่ถูกรัดคอตายซึ่งเรียกว่า อัล-มุนเคาะ นิเกาะฮ์ ดังนั้น ในกรณีของสัตว์ใหญ่เมื่อถูกยิงด้วยปืนอัดลมหรือมีการใช้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ เพื่อทำให้สัตว์สลบจึงเป็นวิธีการที่ไม่อนุญาตให้กระทำและไม่อาจรับรองฮาลาลให้แก่ผลิตภัณฑ์ เนื้อสัตว์หรือโรงเชือดสัตว์ที่ใช้วิธีการดังกล่าวได้ ถึงแม้จะได้มีการเชือดอย่างถูกต้องในภายหลังก็ตาม เพราะไม่อาจยืนยันว่าสัตว์นั้นยังมีชีวิตอยู่อย่างแน่นอน (ฮะยาตมุซตะกิรเราะฮ์) ทุกตัวก่อนการเชือด แต่หากแน่ใจว่าสัตว์นั้นยังมีชีวิตอยู่อย่างแน่นอน (ฮะยาตมุซตะกิรเราะฮ์) ก่อนการเชือดก็อนุญาตให้บริโภคสัตว์นั้นได้

บทความ: อาศิส พิทักษ์คุมพล จุฬาราชมนตรี


แหล่งอ้างอิง: 

(1) อัล-อัฏอิมะฮ์วัซ-ซะบาอิห์ฟิลฟิกฮิลอิสลามีย์; ดร.อบูสะรีอ์มุฮัมมัด อับดุลฮาดีย์: หน้า 160

(2) อัด-ดุรรุลมุคตาร : 5/208, อัล-มุฮัซซับ : 1/252, อัล-เกาะวานีน อัล-ฟิกฮียะฮ์: หน้า 185, อัล-ลุบ๊าบ : 3/227

(3) กิชาฟุล กินาอ์: 6/205, อัล-ฟิกฮุลอิสลามีย์ว่า อะดิลละตุฮู; ดร.วะฮ์บะฮ์อัซ-ซุฮัยลีย์: 3/658

(4) อัล-อัฏอิมะฮ์วัซ-ซะบาอิห์ฟิลฟิกฮิลอิสลามีย์: หน้า 183

(5) บุฮูษ ว่า ฟะตาวา อิสลามียะฮ์ฟีเกาะฎอยา มุอาศิเราะฮ์; ชัยคุลอัซฮัร ญาดัลฮัก อาลีญาดัลฮัก : 4/242-243

(6) บุฮูษ ว่า ฟะตาวา อิสลามียะฮ์ฟีเกาะฎอยา มุอาศิเราะฮ์; ชัยคุลอัซฮัร ญาดัลฮัก อาลีญาดัลฮัก : 4/252-253

และอัล-อัฏอิมะฮ์วัซซะบาอิห์ฟิล-ฟิกฮิลอิสลามีย์: หน้า 292

ที่มา: www.skthai.org
news.muslimthaipost.com

เป็นเพื่อน Line กับเรา