ทำความรู้จัก ซะกาตคืออะไร? วิธีจ่ายซะกาตและแบ่งปันสู่ผู้ลี้ภัย

ซะกาตคืออะไร? พลังแห่งการให้เพื่อช่วยผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่น

ซะกาต เป็นหนึ่งในหลักปฏิบัติของศาสนาอิสลาม โดยพิธีซะกาต คือมุสลิมที่มีทรัพย์ถึงเกณฑ์จึงมีหน้าที่จ่ายซะกาต เพื่อช่วยลดความเหลื่อมล้ำและส่งต่อโอกาสให้ผู้ยากไร้ได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น นอกจากการขัดเกลาจิตใจจากความตระหนี่ ซะกาตยังเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมให้เกิดความเอื้ออาทร โดยเฉพาะในยุคที่โลกเผชิญความขัดแย้งและภัยพิบัติ ผู้คนจำนวนมากต้องกลายเป็นผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่น ซึ่งตามหลักศาสนา กลุ่มคนเหล่านี้เข้าข่ายผู้มีสิทธิ์ได้รับซะกาตได้ถึง 4 ใน 8 ประเภท ได้แก่ ผู้ยากไร้ ผู้ขัดสน ผู้มีหนี้สิน และผู้เดินทางที่ขาดแคลน

บทความนี้จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับหลักปฏิบัติมากยิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นซะกาตคืออะไร และบริจาคซะกาตเพื่ออะไร? ทำไมจึงเป็นการให้เป็นมีคุณค่าและความหมายโดยเฉพาะต่อผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่น

พลังแห่งการให้ที่ช่วยเหลือผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่น

ซะกาต (zakat) คือหนึ่งในหลักปฏิบัติสำคัญของศาสนาอิสลาม ที่หมายถึงการชำระทรัพย์สินให้บริสุทธิ์และเพิ่มพูนความดี โดยมุสลิมที่มีทรัพย์ถึงเกณฑ์ (นิศอบ) มีหน้าที่ต้องจ่ายซะกาตในอัตรา 2.5% ต่อปี เพื่อช่วยเหลือผู้ยากไร้และผู้เดือดร้อน การบริจาคซะกาตไม่เพียงขัดเกลาจิตใจให้พ้นจากความตระหนี่ แต่ยังเป็นการกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจให้เกิดความสมดุลในสังคม ในระดับโลก 

นอกจากนี้ ซะกาตคือพลังสำคัญในการช่วยเหลือผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่น ผ่านโครงการอย่าง Refugee Zakat Fund ของ UNHCR ที่ทำให้การบริจาคของคุณถูกส่งต่ออย่างโปร่งใสและตรงถึงผู้ที่ต้องการมากที่สุด เปลี่ยน “การให้” ให้กลายเป็น “ความหวัง” ที่ยั่งยืนสำหรับผู้คนทั่วโลก

ขอบคุณที่มาจาก: สำนักงานคณะกรรมการอิสลาม ประจำกรุงเทพมหานคร

ใครบ้างที่ต้องจ่ายซะกาตและใครบ้างที่ได้รับ?

ซะกาต คือหลักปฏิบัติสำคัญในศาสนาอิสลามที่สะท้อนถึงความรับผิดชอบต่อสังคม ช่วยให้ทรัพย์สินหมุนเวียนและลดความเหลื่อมล้ำ โดยมีการกำหนดชัดเจนทั้งผู้ที่ต้องจ่ายและผู้ที่มีสิทธิ์ได้รับซะกาตตามหลักศาสนา ดังนี้

ผู้ที่ต้องจ่ายซะกาต

• มุสลิมที่มีสติสัมปชัญญะ บรรลุนิติภาวะ และมีทรัพย์สินถึงเกณฑ์ “นิศอบ” ตามที่กำหนด
• ผู้ที่มีทรัพย์สิน เงินออม หรือทรัพย์สะสมเกินเกณฑ์นิศอบ และครอบครองครบ 1 ปีตามปฏิทินอิสลาม
• หัวหน้าครอบครัวมีหน้าที่จ่ายซะกาตฟิตเราะห์ให้สมาชิกในความดูแล เช่น คู่สมรส บุตร หรือพ่อแม่ที่อยู่ร่วมกัน
• ผู้ที่ไม่ต้องจ่ายซะกาต ได้แก่ ผู้ยากไร้, ผู้ขัดสน, ผู้มีหนี้สิน, ผู้ที่ไม่มีอิสระ, เด็ก, ผู้ที่ทรัพย์ไม่ถึงนิศอบ และผู้ที่ไม่มีสติสมบูรณ์

ผู้มีสิทธิ์ได้รับซะกาต

• ผู้ยากไร้ (ฟากิร) : ไม่มีรายได้หรือทรัพย์สินเพียงพอต่อการดำรงชีวิต
• ผู้ขัดสน (มิสกีน) : มีรายได้หรือทรัพย์สินเล็กน้อย แต่ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต
• ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งเพื่อทำหน้าที่รวบรวมและบริหารจัดการซะกาต
• ผู้ที่พึ่งเข้าศาสนาอิสลามหรือมีความสนใจเข้าสู่ศาสนาอิสลาม
• ผู้ที่ตกอยู่ในสถานะทาส และต้องการไถ่ถอนตนจากการเป็นทาส (ในบริบทอดีต)
• ผู้มีหนี้สินที่จำเป็นและไม่มีความสามารถชำระหนี้สินนั้นได้
• ผู้ที่ทำงานหรืออุทิศตนในหนทางของศาสนาในหนทางของอัลลอฮ์
• ผู้เดินทางไกลที่ประสบปัญหาขาดแคลนทรัย์

ทั้งนี้ “ผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่น” สามารถเข้าข่ายผู้มีสิทธิ์ได้รับซะกาตได้ถึง 4 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ยากไร้ ผู้ขัดสน ผู้มีหนี้สิน และผู้เดินทางที่ขาดแคลน เนื่องจากเผชิญภาวะขาดทรัพยากรและความมั่นคงในการดำรงชีวิต การบริจาคซะกาตจึงเป็นอีกหนึ่งช่องทางสำคัญในการช่วยเหลือและฟื้นฟูคุณภาพชีวิตของพวกเขาอย่างยั่งยืน

ขอบคุณที่มาจาก: สำนักงานคณะกรรมการอิสลาม ประจำกรุงเทพมหานคร

รูปแบบการจ่ายซะกาตเป็นอย่างไร? 

สำหรับซะกาตนั้น จะมีรูปแบบการจ่ายซะกาตที่ชัดเจนตามหลักศาสนา เพื่อให้การช่วยเหลือผู้ยากไร้เป็นไปอย่างเหมาะสมและเกิดประโยชน์ต่อสังคม โดยแบ่งออกเป็นดังนี้

• ซะกาตฟิตเราะห์ (Zakat al-Fitr) เป็นการบริจาคในช่วงเดือนรอมฎอนจนถึงก่อนละหมาดวันอีด โดยผู้ที่มีความสามารถต้องจ่ายเพื่อชำระจิตใจให้บริสุทธิ์และช่วยเหลือผู้ยากไร้ กำหนดให้จ่ายเป็นอาหารหลัก เช่น ข้าวสารประมาณ 3 ลิตร (หรือราว 2.5–3 กิโลกรัมต่อคน) หรือสามารถจ่ายเป็นเงินตามมูลค่าอาหารดังกล่าวได้
• ซะกาตมาล (Zakat al-Mal) เป็นการจ่ายจากทรัพย์สินสะสมของผู้มีฐานะ โดยมีอัตราพื้นฐาน 2.5% ของทรัพย์สินที่เข้าข่าย เช่น เงินสด, เงินออม, ทองคำ หรือทรัพย์สินทางการค้า เมื่อมีทรัพย์ถึงเกณฑ์ “นิศอบ” และถือครองครบ 1 ปีจันทรคติ
• เงินสด/เงินออม/ทองคำ : จ่าย 2.5% ของทรัพย์สินสุทธิหลังหักหนี้
• ผลผลิตทางการเกษตร : จ่าย 5% หากมีต้นทุนการชลประทาน หรือ 10% หากอาศัยน้ำฝน
• ปศุสัตว์และสินค้าการค้า : จ่ายตามเกณฑ์ที่ศาสนากำหนด

โดยทั่วไป ซะกาตมาลจะคำนวณในอัตรา 2.5% ของทรัพย์สินที่เข้าเกณฑ์ เช่น หากมีทรัพย์สินสุทธิ 10,000 หน่วย จะต้องจ่ายซะกาต 250 หน่วย ทั้งนี้ การคำนวณอย่างถูกต้องจะช่วยให้การทำหน้าที่ทางศาสนาเป็นไปอย่างสมบูรณ์และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้รับและสังคมโดยรวม

ขอบคุณที่มาจาก: สำนักงานคณะกรรมการอิสลาม ประจำกรุงเทพมหานคร

ช่องทางการบริจาคซะกาต ผ่านกองทุนซะกาตของ UNHCR

ในโลกที่ผู้ลี้ภัยและผู้พลัดถิ่นจากสงคราม ความขัดแย้ง และภัยพิบัติทางธรรมชาติเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง การจ่ายซะกาตจึงไม่ใช่เพียงการทำหน้าที่ทางศาสนา แต่การบริจาคซะกาต คือการ “มอบชีวิตใหม่” ให้กับผู้ที่กำลังเผชิญความยากลำบาก กองทุนซะกาตเพื่อผู้ลี้ภัยของ UNHCR เปิดโอกาสให้มุสลิมสามารถส่งต่อซะกาตได้อย่างมั่นใจ โปร่งใส และตรงตามหลักศาสนา โดยเงินบริจาค 100% จะถูกนำไปใช้เพื่อช่วยเหลือผู้ที่ต้องการ เช่น การจัดหาที่พักพิง น้ำสะอาด อาหาร และยารักษาโรค ให้แก่ครอบครัวผู้ลี้ภัย เด็กกำพร้า หญิงหม้าย และผู้สูงอายุทั่วโลก

สำหรับผู้ที่ต้องการร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการช่วยเหลือ สามารถบริจาคซะกาตผ่านเว็บไซต์ หรือธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย โดยโอนเงินเข้าบัญชี UNHCR Special Account เลขที่ 008-1-36212-9 หลังจากโอนเงินเรียบร้อยแล้ว สามารถส่งหลักฐานการโอนผ่าน LINE ID: @unhcrdonation เพื่อยืนยันการบริจาคได้ทันที 

การให้ครั้งนี้ไม่เพียงเป็นการชำระทรัพย์ให้บริสุทธิ์ แต่ยังเป็นการส่งต่อความหวังและโอกาสให้ผู้ลี้ภัยกว่า 117 ล้านคนทั่วโลก ให้ได้มีชีวิตที่ปลอดภัยและมีศักดิ์ศรีอีกครั้ง

บริจาคผ่าน UNHCR กองทุนซะกาตที่ได้รับความไว้วางใจจากชาวมุสลิมทั่วโลก

กองทุนซะกาตเพื่อผู้ลี้ภัย (Refugee Zakat Fund) ของ UNHCR ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติว่าเป็นหนึ่งในองค์กรที่ “กระจายซะกาตได้อย่างมีประสิทธิภาพและโปร่งใส” โดยได้รับรางวัลจากเวที Global Islamic Finance Awards สะท้อนถึงความน่าเชื่อถือในการบริหารจัดการเงินซะกาตให้เป็นไปตามหลักศาสนาอิสลามอย่างเคร่งครัด ทุกการบริจาคจึงถูกส่งต่อถึงผู้ที่มีสิทธิ์ได้รับจริง พร้อมระบบติดตามที่ตรวจสอบได้ การบริจาคซะกาตผ่าน UNHCR จึงไม่ใช่เพียงการทำหน้าที่ทางศาสนา แต่เป็นการส่งต่อ “ความหวัง” ให้กับผู้คนที่กำลังเผชิญวิกฤตชีวิตทั่วโลกอย่างแท้จริง

• ช่องทางการบริจาคซะกาต ผ่านกองทุนซะกาตของ UNHCR

ร่วมบริจาคซะกาตผ่านเว็บไซต์ของ UNHCR หรือ โอนเงินผ่านธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย (ibank) ชื่อบัญชี UNHCR Special Account เลขที่ 008-1-36212-9 หลังโอนเงินเรียบร้อย กรุณาส่งหลักฐานผ่าน LINE @unhcrdonation เพื่อยืนยันการบริจาค 

ทุกการให้ของคุณคือการมอบโอกาสและความหวังให้ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือมากที่สุด