เมื่ออคติต่อฮาลาล กลายเป็นต้นทุนของประเทศ

เมื่ออคติต่อฮาลาล กลายเป็นต้นทุนของประเทศ

บทความโดย: ดร.บัญญัติ ทิพย์หมัด 

คนที่มีอคติต่อฮาลาล อาจคิดว่าตนเองกำลังปฏิเสธ 'อาหาร' แต่ในความเป็นจริง เขาอาจกำลังปฏิเสธ 'โอกาสทางเศรษฐกิจ' ที่กำลังเติบโตเร็วที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

หากเพื่อนต่างศาสนิกของเรา มีความเข้าใจผิดว่า "ฮาลาลเป็นเรื่องของศาสนาเท่านั้น" หรือมองฮาลาลด้วยอคติ คำถามคือ ผู้ที่เสียโอกาสมากที่สุดคือใคร หลายคนอาจตอบว่า "มุสลิม" แต่ในความเป็นจริง อาจเป็น "ประเทศไทย"

"วันนี้ แค่ ‘รู้จัก’ ฮาลาลนั้นไม่เพียงพอ แต่ต้อง ‘รู้ลึกและรู้จริง’ ซึ่งมาตรวัดความรู้จริง สะท้อนได้ด้วย ‘ทักษะการสื่อสาร’ ที่ไม่ใช่เพียงการพูดหรือการโพสต์... แต่คือการส่งสารที่ทรงพลัง ตรงเป้าหมาย และเข้าถึงใจผู้รับสารอย่างแท้จริง" — ดร.บัญญัติ ทิพย์หมัด

วันนี้ ฮาลาล ไม่ใช่เพียงเรื่องศาสนา แต่เป็น Food Industry (อุตสาหกรรมอาหาร) Tourism (การท่องเที่ยว) Healthcare (สุขภาพ) Cosmetics (เครื่องสำอางค์ Finance (การเงิน) Logistics (การขนส่ง) Digital Economy (เศรฐกิจดิจิตอล) และอื่นๆ

ปมมืด เมื่อบางคน มองแค่ Halal = Food (only) 

ผมขอแบ่งเป็น 5 ระดับความสำคัญ หรือบางคนอาจจะมอง 5 มิติ ก็แล้วแค่ครับ

ระดับที่ 1 : Individual Level

คนหนึ่งคน เสียโอกาสอะไร เช่น ไม่กล้าลองอาหารฮาลาล หรือ คิดว่าอาหารฮาลาลคืออาหารศาสนา เฉพาะมุสลิมเท่านั้น (ปรากฎการณ์นี้ ประเทศฮ่องกงยังมีให้เห็น) หรือ ไม่เข้าใจ Muslim Friendly หรือ ไม่เข้าใจตลาดมุสลิม และท้ายที่สุด ก็ปิดกั้นการเรียนรู้ สำคัญสุด! เป็นผลคือ เสียโอกาสในการเข้าถึงตลาดผู้บริโภคกว่า 2,000 ล้านคนทั่วโลก

ระดับที่ 2 : Social Level

อันนี้ ผมให้ระดับความสำคัญอย่างที่สุด! เมื่อ Bias (ความอคติ) ถูกแชร์ ผ่าน Social Media ก็จะเกิด Echo Chamber (ห้องเสียงสะท้อน) Misinformation (ข้อมูลคลาดเคลื่อน) หรือ Disinformation (ข้อมูลบิดเบี้ยว) บิดเบือน และ "ในยุค AI-First หากสังคมไทย (หรือมุสลิม) ยังปล่อยให้มีอคติและข้อมูลที่ผิด ข้อมูลดิบเชิงลบเหล่านี้จะกลายเป็น 'อาหาร' ที่ระบบปัญญาประดิษฐ์นำไปเรียนรู้ (Train) ผลลัพธ์คือ เมื่อนักท่องเที่ยวหรือนักลงทุนทั่วโลกใช้ ChatGPT, Gemini หรือ Perplexity ค้นหาคำว่า 'Is Thailand Muslim-friendly?' AI ก็อาจจะประมวลผลและตอบกลับมาในแง่ลบตามข้อมูลที่มีในระบบ ดังนั้น การแก้ปัญหาอคติในระดับสังคม จึงไม่ใช่แค่การเคลียร์ใจกันระหว่างคนในประเทศ แต่คือการทำ GEO และ AEO เชิงยุทธศาสตร์ เพื่อบ่มเพาะข้อมูลที่ถูกต้อง (True Digital Footprint) ให้ระบบ AI ดึงไปตอบโลกได้อย่างถูกต้อง" ท้ายที่สุดเพื่อ ปกป้องกัน ความเข้าใจผิดให้กลายเป็น "ความจริงของสังคม" ทั้งที่ไม่ใช่เลย

ระดับที่ 3 : Organizational & Business

อันนี้ผมว่าเด็ด บริษัทจำนวนมากไม่ทำ Halal ไม่ใช่เพราะทำไม่ได้ แต่เพราะ "เข้าใจผิด" ผลคือ เสียตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ ทั้งที่ Halal Certification เป็น Market Access ไม่ใช่ Religious Access "เราต้องทำให้ภาคธุรกิจมองใบรับรองฮาลาล (Halal Certificate) ในระดับเดียวกับมาตรฐาน ESG, ISO หรือ Vegan สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่สัญลักษณ์ทางลัทธิหรือศาสนา แต่เป็น 'พาสปอร์ตทางการค้า' (Trade Passport) ที่ทำให้สินค้าไทยไร้พรมแดน การปฏิเสธฮาลาลในองค์กร จึงไม่ต่างอะไรกับการที่บริษัทปฏิเสธมาตรฐานความปลอดภัยสากล แล้วยอมหั่นกำไรของตัวเองทิ้งไปต่อหน้าต่อตา" ทำทั้งที มองระดับโลก จะดีกว่าใหม่?

ระดับที่ 4 : National Level

นี่คือหัวใจหลายประเทศไม่ได้มีประชากรมุสลิมเป็นส่วนใหญ่ แต่ลงทุนมหาศาล เพื่อดึงนักท่องเที่ยวมุสลิม เช่น สิงคโปร์ ฮ่องกง ไต้หวัน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ หรือแม้แต่ ฟิลิปปินส์ เพราะทุกประเทศเห็นตรงกันว่า Muslim Friendly คือ Competitive Advantage ไม่ใช่เรื่องศาสนา

จากรายงาน Mastercard-CrescentRating Global Muslim Travel Index (GMTI) 2025 ตลาดนักท่องเที่ยวมุสลิมระหว่างประเทศมีจำนวน 176 ล้านคนในปี 2024 เพิ่มขึ้น 25% จากปีก่อน และคาดว่าจะเพิ่มเป็น 245 ล้านคนในปี 2030 โดยมีมูลค่าการใช้จ่ายรวมประมาณ 230,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งในกลุ่มประเทศ Non-OIC อันดับต้น ๆ คือ 1. สิงคโปร์ 2. สหราชอาณาจักร 3. ฮ่องกง 4. ไต้หวัน และ 5.ประเทศไทย ซึ่งสะท้อนว่าไทยมีศักยภาพ แต่ยังมีพื้นที่ให้พัฒนาอีกมาก ไม่ใช้ว่า “มองแค่เราอยู่อันดับที่ 5 นะ เราควรมองว่า โอกาสในการพัฒนาและก้าวไปสู่ อันดับที่หนึ่งนั้น ทำได้ไม่ยากเลย ในอดีต เราก็เคยอยู่ในระดับที่ดีกว่านี้

ระดับที่ 5 : Global Level

โลกกำลังแข่งขัน เรื่อง Muslim Friendly Destination ไม่ใช่ Halal Food อย่างเดียว ประเทศต่าง ๆ กำลังแข่งขัน

เรื่อง Airport ,Hotel ,Hospital ,Shopping Mall ,Convention Center ,Airlines ทั้งหมด กำลังปรับตัว เพื่อดึงดูด Muslim Travelers ขณะที่หลายประเทศ เช่น ฮ่องกง ลงทุนเพิ่มโรงแรมและร้านอาหารที่ได้รับการรับรองเพื่อยกระดับความเป็น Muslim Friendly และได้รับรางวัล "Most Promising Muslim-Friendly Destination" ใน GMTI 2025

"อคติไม่ใช่เพียงปัญหาทางความคิด แต่เป็นต้นทุนทางเศรษฐกิจ" เพราะเมื่อประเทศหนึ่งปฏิเสธ Halal หรือ Muslim Friendly ด้วยความไม่เข้าใจประเทศนั้น ไม่ได้เสียเพียงนักท่องเที่ยวมุสลิม แต่กำลังเสีย (นักลงทุน, ผู้ประกอบการ , การส่งออก , Soft Power ,ความสามารถในการแข่งขัน ) ในขณะที่หลายประเทศที่ประชากรมุสลิมเป็นชนกลุ่มน้อย กลับกำลังเร่งสร้างระบบนิเวศ Muslim Friendly เพื่อช่วงชิงตลาดโลก ดังนั้น คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่า

"เราเห็นด้วยกับฮาลาลหรือไม่"

แต่คือ "ประเทศไทยพร้อมหรือยังที่จะใช้ความหลากหลายทางวัฒนธรรมเป็นความได้เปรียบในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ"

ฮาลาลในฐานะ "โอกาสเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศ" มากกว่าจะเป็นเพียงประเด็นทางศาสนา.

สิ่งที่อยากจะบอกกล่าวสุดท้าย คือ สังคมมุสลิมไทยเองก็ต้องปรับตัวเช่นกัน ประเทศไทยเป็นพหุสังคม วิวัฒนาการเรื่องฮาลาล เดิม อยู่ในครัวเรือน และ ในชุมชนรอบมัสยิด และขยายสู่สังคม (พหุวัฒนธรรม) และเกิดการยอมรับในระดับประเทศ (Halal Certified) และตอนนี้ ก็มี Muslim Friendly (ความเป็นมิตร) ที่กำลังเติบโตมากขึ้นและรวดเร็วในอนาคต เพราะว่า ทุกประเทศต่างยอมรับใจ วัฒนธรรมความเชื่อ ของประชากรมุสลิมมากขึ้น และสำคัญยิ่งกว่านั้น คือ

"โลกไม่ได้มองประชากรมุสลิมเพียงในฐานะ 'กลุ่มประชากรขนาดใหญ่' อีกต่อไป แต่กำลังมองประชากรมุสลิมในฐานะ 'Strategic Consumer Market' หรือกลุ่มผู้บริโภคเชิงยุทธศาสตร์ที่มีอิทธิพลต่อทิศทางของเศรษฐกิจโลก"

ข้อสรุปดังกล่าวข้างต้นสอดคล้องกับรายงานของ Pew Research Center ที่ชี้ให้เห็นการเติบโตของประชากรมุสลิมและโครงสร้างประชากรวัยหนุ่มสาว ขณะที่ State of the Global Islamic Economy Report โดย DinarStandard แสดงให้เห็นการเติบโตของเศรษฐกิจผู้บริโภคมุสลิม (Muslim Consumer Economy) และรายงาน Global Muslim Travel Index (GMTI) โดย Mastercard–CrescentRating สะท้อนบทบาทที่เพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวมุสลิมต่ออุตสาหกรรมการท่องเที่ยวโลก

ข้อเสนอ: "เพื่อเปลี่ยน 'ต้นทุนอคติ' ให้เป็น 'กำไรเชิงยุทธศาสตร์' ประเทศไทยจำเป็นต้องขับเคลื่อน 3 เสาหลักคู่ขนานกัน:

1. National Ecosystem: เร่งสร้างระบบนิเวศที่เป็นมิตร (Airport, Hotel, Wellness) ไม่ใช่ฝากความหวังไว้ที่ร้านอาหารฮาลาลอย่างเดียว และสำคัญควรมี “ต้นตำหรับฮาลาลประเทศไทย โดย DNA”

2. Inclusive Communication: สื่อสารเรื่องฮาลาลด้วยภาษาเศรษฐกิจและการแพทย์ (เช่น ความสะอาด, สุขอนามัย, ความปลอดภัย) เพื่อให้คนไทยทุกศาสนิกเข้าใจและพร้อมเป็นเจ้าบ้านที่ดี

3. Digital Presence: ผลักดันข้อมูล Muslim-Friendly ของไทยให้อยู่บนแพลตฟอร์มระดับโลก เพื่อให้เข้าถึงพฤติกรรมของนักเดินทางมุสลิมยุคใหม่ได้อย่างแม่นยำ"

สุดท้าย: เชิญเที่ยวงาน สุดยอดมหกรรมฮาลาลนานาชาติ ระหว่าง 15-17 กรกฎาคม 2569 แสดงศักยภาพของฮาลาลประเทศไทย จัดพร้อมกันให้ทั่วโลกได้มาเที่ยวชมงานในครั้งเดียว

1. Mega Halal ที่ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิต

2. Grand Halal ที่ ไบเทคบางนา

https://news.muslimthaipost.com/news/40392

• MEGA HALAL Bangkok 2026 เปิดประตูธุรกิจฮาลาลไทยสู่เวทีการค้าระดับโลก
• กรมการท่องเที่ยวดัน Muslim Friendly Tourism ดร.บัญญัติ ชี้โอกาสใหม่ของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย
• ดราม่า “ร้านมุสลิม 80%” ในตลาด กกท. : ผูกขาดตลาด หรือผลลัพธ์จากพฤติกรรมผู้บริโภค?
• Halal Economy ไม่ใช่เรื่องศาสนาอีกต่อไป แต่คือ Soft Power
• สร้างดีลธุรกิจใหม่กับผู้ซื้อคุณภาพจากนานาชาติ ในงาน MEGA HALAL Bangkok 2026
• MEGA HALAL Bangkok 2026 พลิกโฉมฮาลาลไทย ครองใจตลาดโลก ในเวทีการค้าฮาลาลนานาชาติชั้นนำ
• MEGA HALAL Bangkok 2026 หนึ่งในเวทีการค้าฮาลาล B2B นานาชาติที่สำคัญของประเทศไทย